🔰 امام حسن مجتبی عليه السلام فرمود:

مَكارِمُ الأَخْلاقِ عَشَرَةٌ: صِدْقُ اللِّسانِ وَ صِدْقُ اليَأْسِ و إِعْطاءُ السائِلِ و حُسنُ الْخُلقِ وَ الْمُكافاةُ بِالصَنائِعِ وَ صِلَةُ الرَحِمِ وَالتَّذَمُّمُ عَلَى الْجارِ وَ مَعْـرِفَةُ الْحَـقِّ لِلصّاحِبِ، وَ قِرَى الضَّيْفِ وَ رَأْسُهُنَّ الْحَياءُ.

💎 مكارم اخلاق ده چيز است: ۱. راستگوئى ۲. نوميدى راستين از غير خدا در بعضى نسخه ها «صدق البأس» آمده است بأس داراى دو معنى است::«1ـ شجاعت 2 ـ فقر و تنگدستى» ۳. بخشش به نيازمندان ۴. خوش خلقى ۵. پاداش در برابر خدمات ديگران ۶. پيوند و رفت و آمد با خويشاوندان ۷. حمايت از همسايه ۸. توجّه به حقوق دوستان ۹. مهمان نوازى ۱۰. و مهمترين اينها شرم و حياء است.

📗منبع: تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 215

🔻شرح حدیث

✍ پیامبر خدا «صَلَی اللهُ عَلَیه و آلِه و سَلَّم» فلسفۀ بعثت خود را تکمیل مکارم «اخلاق» معرفی کرد و فرمود: «بُعِثْتُ لأُتَمَّمَ مَكارِمَ الأخْلاق».هدف از خلقت انسان هم دست یافتن به ارزشهای وجودی و برخورداری از کمالات اخلاقی است. وقتی می توان به این کمالات آراسته شد که آنها را شناخت. انسان ابتدا باید خوبیها و بدیها (فضایل و رذایل) را بشناسد، سپس خودش را به کمالات و فضایل آراسته سازد و از رذایل و بدیها پیراسته گردد. فهرست بلند بالایی از اخلاق خوب و بد در کتابهای اخلاقی و روایات وجود دارد که شناختن آنها نخست برای«خودسازی» است.

🔹ده صفتی که در این حدیث نورانی بیان شده، برخی مسائل شخصی است، ولی بیشتر آنها جنبه اجتماعی دارد و در ارتباط با دیگران است. این نشان می دهد که اسلام به اخلاق، اجتماعی نوع دوستی و تعامل شایسته با دیگران بها می دهد و پیروان خود را به آن فرا می خواند.

🔹دهمین صفت نیک که در این حدیث آمده و بالاتر از همه معرفی شده شرم و حیاست در حدیث است از مَثلهای انبیای گذشته جز این باقی نمانده که «اگر حیا نداری پس هر کاری می خواهی انجام ده»؛ یعنی حیا مانع بسیاری از کار های زشت و ناهنجاریهای اخلاقی است. اگر کسی فاقد این صفت باشد دست به هر کاری خواهد زد؛ زیرا مانع و جلوداری برایش نیست.

🔹بکوشیم فضایل اخلاقی را در خویش تقویت کنیم.

📗منبع: حکمت های حسنی (ترجمه و توضیح احادیث امام حسن مجتبی «علیه السّلام»)